गाेल्डेन बुढा

जुम्ला,६ चैत ।
माल्दिभ्समा हुने साफ यू–२० च्याम्पियनसिप नेपाली फुटबलका लागि मात्र होइन, कर्णालीको एउटा दुर्गम गाउँबाट उठेको सपनाको परीक्षा पनि हो । जुम्लाको तातोपानी गाउँपालिका–७, सर्मीगाउँका २० वर्षे धर्मेन्द्र कुँवरले नेपाली टोलीको कप्तानी सम्हाल्दै गर्दा त्यो केवल व्यक्तिगत उपलब्धि होइन्।सिंगो भूगोल, अभाव र अवसरको कथाको प्रतिनिधित्व हो ।मार्च २३ देखि अप्रिल ३ सम्म सञ्चालन हुने प्रतियोगितामा नेपाल समूह ‘ए’ मा छ, जहाँ आयोजक माल्दिभ्स, भुटान र श्रीलंका छन् । समूह ‘बी’ मा भारत, बंगलादेश र पाकिस्तान छन् । नेपालको खेल तालिका स्पष्ट छ।मार्च २३ मा भुटान, २५ मा श्रीलंका र २७ मा माल्दिभ्स । तर धर्मेन्द्रका लागि यो केवल खेल तालिका होइन, जीवनको अर्को मोड हो ।गत फागुन १९ मा मुख्य प्रशिक्षक उर्जन श्रेष्ठले २३ सदस्यीय टोली घोषणा गर्दा कप्तानको जिम्मेवारी धर्मेन्द्रलाई सुम्पिनु संयोग थिएन । त्यो निर्णय वर्षौँको निरन्तरता, अनुशासन र आत्मविश्वासको परिणाम थियो ।धर्मेन्द्रको कथा कुनै सुविधासम्पन्न एकेडेमीबाट सुरु हुँदैन । गाउँको धुलो, कपडाको बल र स्कुले मैदानबाट सुरु हुन्छ । जहाँ धेरैले ‘अवसर छैन’ भन्दै हार माने, त्यहीँ धर्मेन्द्रले ‘एक दिन अवसर आफैं बनाउँछु’ भन्ने विश्वास बोके ।उनका बुवा सिंह कुँवर जडिबुटी व्यापारबाट जीवन धान्दै आएका थिए, पछि खलंगामा कपडा पसल चलाउन थाले । आर्थिक रूपमा मध्यम परिवार, खेलकुदका लागि छुट्टै संरचना छैन्,तर इच्छाशक्ति प्रबल ।जुम्लाको सदरमुकाम खलंगाको सीमाचौर मैदान धर्मेन्द्रका लागि प्रशिक्षण केन्द्र मात्र थिएन, त्यो उनका लागि ‘अनौपचारिक एकेडेमी’ थियो । त्यही मैदानमा उनले खेल हेरे, सिके, अभ्यास गरे ।त्यहीँबाट फुटबललाई केवल खेल होइन, जीवनको बाटो बनाउने निर्णय गरे।धर्मेन्द्रको यात्रा सीधा थिएन । सुरुआतमा उनी गोलकिपर थिए । जिल्ला लिगमा उनको प्रदर्शनले चर्चा बटुल्यो । १४ वर्षकै उमेरमा जिल्ला लिग जित्नु, दर्शकको प्रशंसा पाउनु,यी सबै संकेत थिए, उनी सामान्य खेलाडी होइनन् ।२०७७ सालको एन्फा प्रेसिडेन्ट लिगमा लेकाली युवा क्लबबाट खेले पनि उमेरका कारण रोकिए । त्यो क्षण धेरैका लागि निराशा हुन्थ्यो । तर धर्मेन्द्रका लागि त्यो ‘विराम’ मात्र थियो, अन्त्य होइन ।जिल्ला फुटबल संघ जुम्लाका अध्यक्ष भरत बुढथापाले उनको सम्भावना देखेर जावलाखेल युथ क्लबसम्म पुर्‍याए । यही मोडले उनको करियरलाई नयाँ दिशा दियो।जावलाखेलमा दुई वर्ष गोलकिपिङ गरेपछि प्रशिक्षकहरूले उनको अर्को क्षमता पहिचान गरे।आक्रमण । त्यसपछि उनी फरवार्ड बने । यो परिवर्तन केवल पोजिसनको थिएन, सोच र भूमिकाको परिवर्तन थियो । गोल जोगाउने खेलाडीबाट गोल गर्ने खेलाडी बन्नु,यो आत्मविश्वासको ठूलो छलाङ हो।धर्मेन्द्रको यात्रा केवल खेलमै सीमित छैन । उनले जीएमडी मोर्डन पब्लिक स्कुल, सदरमुकाम खलंगाबाट माध्यमिक शिक्षा पूरा गरे र मेगा नेसनल कलेज, कुमारीपाटीबाट उच्च शिक्षा हासिल गरे ।खेल र पढाइलाई सँगै अघि बढाउनु सजिलो थिएन । तर उनले दुवैलाई सन्तुलनमा राखे । यसले उनको व्यक्तित्वलाई अझ परिपक्व बनायो,मैदानभित्र मात्र होइन, बाहिर पनि नेतृत्व गर्न सक्ने ।आठ सदस्यीय परिवारको साथ धर्मेन्द्रको यात्रामा निर्णायक रह्यो । सुरुमा सायद फुटबललाई ‘करियर’ का रूपमा बुझ्न गाह्रो थियो । तर धर्मेन्द्रले आफ्नो प्रतिबद्धताले परिवारलाई विश्वास दिलाए।गाउँका एक दाजुको शब्दमा, “उसको जोस नै उसको शक्ति हो ।” यो जोस व्यक्तिगत मात्र होइन, सामूहिक प्रेरणा बनिसकेको छ ।स्कुले जीवनमा उनले एथलेटिक्समा पनि हात हाले ।

राष्ट्रपति रनिङ सिल्डमा सहभागी हुन सुर्खेत हुँदै काठमाडौं पुगे । तर अन्ततः फुटबलप्रतिको लगावले उनलाई आफ्नो वास्तविक बाटो देखायो ।यो निर्णय महत्वपूर्ण थियो,धेरै विकल्पबीच आफूलाई चिन्ने ।कप्तान बन्नु केवल सम्मान होइन, जिम्मेवारी हो । मैदानभित्र रणनीति, बाहिर अनुशासन,दुवैमा नेतृत्व गर्नुपर्ने हुन्छ ।धर्मेन्द्र अहिले त्यही भूमिकामा छन् । उनी अब व्यक्तिगत प्रदर्शनभन्दा माथि उठेर टोलीको आत्मा बन्नुपर्ने अवस्थामा छन्।धर्मेन्द्रको सपना केवल राष्ट्रिय टोलीमा सीमित छैन । उनी गाउँबस्तीसम्म फुटबल पुर्‍याउन चाहन्छन् । जहाँ उनले कपडाको बलबाट सुरु गरे, त्यहीँका बालबालिकाले व्यवस्थित प्रशिक्षण पाऊन् भन्ने चाहना छ ।यो सोचले उनलाई खेलाडीभन्दा बढी एक परिवर्तनकर्ता बनाउँछ ।धर्मेन्द्र कुँवरको कथा एउटा खेलाडीको जीवनी मात्र होइन।अभावसँग जुध्ने इच्छाशक्ति, अवसर खोज्ने धैर्य, र सपनालाई यथार्थमा बदल्ने साहसको ।माल्दिभ्सको मैदानमा जब उनी कप्तानको आर्मब्यान्ड बाँधेर उत्रिनेछन्, त्यो क्षणमा केवल ११ खेलाडी मात्र होइन, जुम्लाको माटो, संघर्ष र सम्भावनाले पनि खेल्नेछ।