बर्दिया, १९ कात्तिक।

विज्ञान, प्रविधि, इन्जिनियरिङ, कला तथा गणित (STEAM) मा आधारित नवीन शिक्षण पद्धतिको प्रवर्द्धन गर्दै शिक्षकहरूको शिक्षण क्षमता अभिवृद्धि गर्ने उद्देश्यले बर्दियामा सञ्चालन गरिएको तीनदिने तालिम सम्पन्न भएको छ।

बाँके युनेस्को क्लब (बीयूसी) र राधाकृष्ण थारू जनसेवा केन्द्रको साझेदारीमा प्लान इन्टरनेशनल नेपालको सहयोगमा सञ्चालित ‘बालबालिका, किशोरकिशोरी तथा युवाका लागि सुरक्षित भविष्य परियोजना’ अन्तर्गत उक्त तालिम सञ्चालन गरिएको हो।

तालिममा बर्दियाका सातवटा पालिकाका आधारभूत तथा माध्यमिक तहमा अध्यापनरत ३६ जना शिक्षक सहभागी भएका छन्। तालिम दुई चरणमा सञ्चालन गरिएको थियो। पहिलो चरणमा कात्तिक १४ देखि १६ गतेसम्म बारबर्दिया, गुलरिया र बढैयातालका १६ जना शिक्षक सहभागी भएका थिए। त्यसैगरी, दोस्रो चरणमा कात्तिक १७ देखि १९ गतेसम्म राजापुर, गेरुवा, मधुवन र ठाकुरबाबाका २० जना शिक्षकलाई तालिम प्रदान गरिएको थियो।

तालिमको मुख्य उद्देश्य शिक्षकहरूलाई विज्ञान, प्रविधि, इन्जिनियरिङ, कला र गणितलाई एकीकृत गरी शिक्षण गर्ने सीप प्रदान गर्नुका साथै कक्षाकोठाको सिकाइलाई विद्यार्थीकेन्द्रित, व्यावहारिक, खोजमूलक र सहभागितामूलक बनाउनु रहेको आयोजकले जनाएको छ।

तालिमका क्रममा अन्तरविषयगत शिक्षण पद्धति, परियोजनामा आधारित सिकाइ, सिर्जनात्मक सोच, समस्या समाधान गर्ने क्षमता तथा स्थानीयस्तरमा सहजै उपलब्ध हुने न्यून लागतका शैक्षिक सामग्रीको प्रयोगलगायतका विषयमा सैद्धान्तिक र व्यावहारिक अभ्यास गराइएको थियो।

परम्परागत शिक्षण पद्धतिभन्दा फरक STEAM शिक्षाले विद्यार्थीलाई पाठ्यपुस्तकमा सीमित नराखी प्रयोग, अवलोकन, खोज तथा सिर्जनामार्फत सिक्ने अवसर प्रदान गर्ने भएकाले यसलाई विद्यालय तहदेखि नै प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको थियो।

तालिममा शिक्षण सिकाइ प्रक्रियालाई लैङ्गिक समानता तथा समावेशीमैत्री बनाउने विषयलाई समेत प्राथमिकता दिइएको थियो। विशेषगरी छात्राहरू, सीमान्तकृत समुदायका बालबालिका तथा विभिन्न सामाजिक र आर्थिक पृष्ठभूमिका विद्यार्थीलाई समान शैक्षिक अवसर उपलब्ध गराउँदै उनीहरूको सक्रिय सहभागिता र नेतृत्व क्षमता विकास गर्नुपर्ने विषयमा छलफल तथा अभ्यास गरिएको थियो।

तालिममा सहभागी शिक्षकहरूलाई प्राप्त ज्ञान, सीप र अनुभवलाई आ–आफ्नो विद्यालय तथा कक्षाकोठामा प्रयोग गर्न आग्रह गरिएको छ। शिक्षकहरूले नवीन शिक्षण विधि प्रयोग गर्न सके विद्यार्थीमा जिज्ञासा, आलोचनात्मक सोच, सिर्जनशीलता, सहकार्य र समस्या समाधान गर्ने क्षमताको विकासमा सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

यस परियोजनामार्फत शिक्षकको क्षमता विकाससँगै विद्यालयको समग्र शिक्षण सिकाइ प्रक्रियामा सुधार ल्याउने र विशेषगरी छात्रा तथा सीमान्तकृत समुदायका बालबालिकाको सिकाइ उपलब्धि वृद्धि गर्ने लक्ष्य लिइएको छ।

गुणस्तरीय शिक्षा प्रदान गर्न शिक्षकको दक्षता, सिर्जनात्मक शिक्षण पद्धति र समावेशी सिकाइ वातावरण महत्वपूर्ण हुने भएकाले STEAM शिक्षासम्बन्धी तालिमले विद्यालयको शिक्षण सिकाइ प्रक्रियालाई थप प्रभावकारी बनाउन सहयोग पुग्ने विश्वास आयोजकले लिएको छ।

तालिमबाट प्राप्त सीपलाई व्यवहारमा उतार्न सके विद्यार्थीले पढेका विषयलाई दैनिक जीवनसँग जोडेर बुझ्ने, नयाँ कुरा खोज्ने, सिर्जना गर्ने र व्यावहारिक समस्या समाधान गर्ने अवसर पाउने अपेक्षा गरिएको छ। यसले बर्दियाका विद्यालयमा प्रविधिमैत्री, प्रयोगात्मक र बालमैत्री शिक्षण संस्कृतिको विकासमा समेत योगदान पुर्‍याउने विश्वास गरिएको छ।