जुम्लाको पातारासी गाउँपालिकाले उमेर पुगेपछि विवाह गर्ने एक जोडीलाई बधाई पत्र दिएको छ । गाउँपालिकाले २० वर्ष पुगेपछि विवाह गरेको जोडीलाई बधाई पत्र उपलब्ध गराएको हो ।

पातारासी गाउँपालिका–७ रिनी गाउँकी २२ वर्षीया युवती लालमायाँ बुढा र उक्त गाउँकै २३ वर्षीय अर्जुन खड्काले विवाह गरेका थिए । जनप्रतिनिधि र कर्मचारीले नवविवाहित जोडीलाई टीका लगाई बधाई पत्र प्रदान गरेका थिए । पत्रमा लेखिएको छ “तपाईंहरूको जोडीले २० वर्ष उमेर पूरा गरी विवाह गरेर बालविवाह न्यूनीकरणमा प्रेरणादायी भूमिका निर्वाह गर्नुभएकोमा हार्दिक बधाई तथा सफल र सुखद दाम्पत्य जीवनको शुभकामना ।” पत्रमा सम्बन्धित वडाअध्यक्ष विरबहादुर बुढा,वडा सचिव प्रदिप बुढा र महिला तथा बालबालिका शाखा प्रमुख भगवती गिरीले हस्ताक्षर गरेकी छिन् ।

दण्ड र सजायले डरत्रासले मात्रै बालविवाह कम नहुने भन्दै बधाई पत्र उपलब्ध गराइएको गाउँपालिका महिला तथा बालबालिका शाखा प्रमुख भगवती गिरीले बताइन् । यो ऐतिहासिक कार्यले बालविवाह रोक्न सहयोग पुग्ने बताउँछिन् । ‘यो कामको सुरुवात जुम्लाका ८ स्थानीय तहमै पहिलो हो,नयाँ सन्देश प्रवाह हुनेछ।सिकाई पनि हुने देखिन्छ । उमेर पुगेपछि मात्र विवाह गर्नु पर्छ, भने सोचको विकास गर्ने यो रचनात्मक विधि रचिएको हो,”उनले भनिन्, “पुरातनवादी सोच हानिकारक अभ्यास लाई पन्छाउन टेवा पुग्नेछ।”पातारासी गाउँपालिकामा १ देखि ७ वटा वडा छन् । २० वर्ष उमेर पुगेपछि विवाह गर्ने अन्य जोडीलाई सम्मान गर्नेछौं,’ भगवतीले भनिन् ।

शाखाले हरेक वर्ष विवाह गर्ने महिनामा प्रहरी, जनप्रतिनिधि, बाल क्लव, अनुगमन, ¥यालीअन्तरक्रिया सडक नाटक प्रदर्शन, प्रत्येक गाउँ बस्ती, मावि विद्यालयमा सचेतना कार्यक्रमहरु निरन्तर संचालन हुन्छन् । पातारासीको– ५ जिल्लामै पहिलो बालविवाहमुक्त वडा घोषणा भइसकेको छ ।

यता वडा अध्यक्ष विरबहादुर बुढाले उमेर पुगेपछि मात्र विवाह गर्ने संस्कारलाई समाजमा स्थापित गराउन खोजिएको बताए । यता जनस्वास्थ्य कार्यालय जुम्लाको आर्थिक वर्ष २०७८÷७९ को तथ्यांकअनुसार जुम्लामा १९ वर्ष नपुग्दै १७ प्रतिशत किशोरीहरु आमा बनेका छन् ।

स्वास्थ्य संस्थामा गर्भ जाँच गर्न जाने महिलाहरुको उमेर समूह हेर्दा यो तथ्यांक भेटिएको जनस्वास्थ्य सेवा कार्यालय जुम्लाले जनाएको छ । सबैभन्दा धेरै गुठिचौर गाउककपालिकामा ३३ प्रतिशत किशोरीहरु उमेर नपुग्दै आमा बनेका हुन् ।

क्रमश ः पातारासीमा २४, तिलामा २२, तातोपानीमा २०, कनकासुन्दरीमा २०, हिमामा १७, सिंजामा १५ र चन्दननाथ नगरपालिकामा १३ प्रतिशत किशोरीहरु आमा बनेका थिए । यस्तै आर्थिक वर्ष २०७७÷०७८ को तथ्यांक हेर्दा जिल्लाका ८ सय ६० जना किशोरीहरु २० वर्ष नपुग्दै आमा बनेका थिए । सबैभन्दा बढी चन्दननाथमा १ सय ९० जना किशोरीहरु आमा बनेकोमा पातारासीमा १ सय ३४ जना किशोरीहरु आमा बनेका थिए ।

यसैगरी तातोपानीमा ६६ जना, पातारासीमा १ सय ३४, कनकासुन्दरीमा ९०, सिंजामा ६८, गुठिचौरमा ९५ जना, तिलामा १ सय ४० र हिमामा ७७ जना किशोरीहरु आमा बनेका थिए।मुलुकी अपराध संहिता ऐन २०७४ अनुसार बालविवाह गर्दा हुने कानुनी सजाय छ ।

मुलुकी अपराध संहिता ऐन २०७४ मा २० वर्ष नपुगी गरे वा गराइएको विवाह स्वतः बदर हुने व्यवस्था छ । कसुर गर्ने जो कोही व्यक्तिलाई तीन वर्ष सम्म कैद र तीस हजार सम्म जरिवाना हुने कानूनी व्यवस्था छ ।