दशैंमा मात्रै दाङबाट एक करोड ३७ लाख बढी मूल्यका खसीबोका निर्यात भएका छन् । दशैंमा मात्र ती मूल्यको खसीबोका काठमाडौं पठाइएको हो । खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनीले जिल्लामा खसीबोका खरिद गरी काठमाडौं पठाइएको थियो ।

व्यापार कम्पनी तुलसीपुरले जिल्लाबाट उक्त रुपैयाँका खसीबोका खरिद गरी काठमाडौं पठाएको कम्पनीका तुलसीपुर प्रमुख तिलक सुुनारले बताए । यस बाहेक पनि व्यवसायीहरूले धेरै खरिद गरेर पठाएका छन् । यसले मासुको लागि जिल्लाबाट बाहिरीने रकम रोकिएको छ । बाहिरबाट रकम जिल्लामा भित्रिदा जिल्लाको आर्थिक विकासमा थोरै भएपनि सहयोग पुग्ने आर्थिक क्षेत्रका जानकारहरू बताउँछन् ।

यसरी अरु वस्तु पनि निर्यात गर्न सक्ने हो भने जिल्लाको विकासका सहयोग पुग्ने उनीहरूको भनाइ छ । खाद्यले दशैँका लागि जिल्लााट सात सय ५६ वटा खसीबोका खरिद गरेर पठाइएको हो । जुन अघिल्लो वर्षको भन्दाबढी थियो । पहिले सात सय खरिद गरेर पठाउन परिपत्र गरिएको थियो । पछि कोटा थप गरेर ५६ वटा थप गरिएको खाद्यले जनाएको छ ।

दशैंमा मासुको खपत घटेपनि जिल्लाबाट भने अघिल्लो वर्ष भन्दाबढी खसीबोको पठाइएको थियो । अघिल्लो वर्ष पाँच सय ९४ वटा खसीबोका खरिद गरेर काठमाडौं पठाइएको थियो । जुन यो वर्षभन्दा एक सय ६२ वटा कम रहेको खाद्य कम्पनीका प्रमुख सुनारले बताए । खसीबोका खरिद गर्दा पशु डाक्टरबाट परीक्षण गरेर खरिद गरिएको प्रमुख सुनारले बताए । कम्पनीले निरोगी खसी बोका मात्र खरिद गरेर पठाएको उनको भनाइ छ ।

जिल्लामा व्यावसायिक रूपमा बाख्रापालन गर्ने भएकाले खाद्यले हरेक वर्ष जिल्लाबाट खसीबोका खरिद गरेर लाने गर्छ । जिल्लाको तुलसीपुर क्षेत्र, रिहार, सुनडवरी, बनघुसीलगायतका स्थानबाट खसीबोका खरिद गरिएको थियो ।

खाद्यलाई खसीबोका खरिद गर्न कुनै समस्या नभएको कार्यालय प्रमुख सुनारले बताए । ‘जिल्लामा व्यावसायिक बाख्रा पालन गरिने भएकाले खरिद गर्दा कुनै समस्या भएन’ प्रमुख सुनारले भने । सबै कृषकहरूको खसीबोका खरिद गर्न नसकिएको उनको भनाइ थियो । ‘हामीलाइ तोकिएको कोटा मात्रै खरिद गर्नु पर्ने भएकोले सबै कृषकहरूको खसीबोका खरिद गर्न सकिएन’ उनले भने । आफूहरूसँग भएका खसीबोका खरिद गरी दिन भनेर धेरै कृषकहरूले आग्रह गरे पनि खरिद गर्न नसकिएको उनको भनाइ छ ।

जिल्लामा प्रमुख जिल्ला अधिकारीको नेतृत्वमा रहने समितिले मूल्य निर्धारण गर्ने गर्छ । समितीले यो वर्ष जिउँदो खसी २५ केजीभन्दा माथिको प्रति केजी ५ सय ६२ रुपैयाँ मूल्य निर्धारण गरेको थियो । त्यस्तै खसी २० देखि २५ केजीसम्मको प्रति के जी पाँच सय ४५ रुपैयाँ निर्धारण गरिएको थियो । बोका १८ केजीभन्दा माथि प्रति केजी पाँच सय ४२ रुपैयाँ निर्धारण गरिएको प्रमुख सुनारले बताए ।

कम्पनीले गत असोज २८ देखि कार्तिक २ सम्म खसीबोका खरिद गरेर काठमाडौं पठाएको थियो । घर आगन मै गएर खाद्यले खसीबोका खरिद गरि दिँदा कृषकहरूलाई सहजतासमेत भएको उनीहरूले बताए ।

खसीबोका बिक्रीका लागि टाढा जान नपरेकाले आफूहरूलाई सहजता भएको उनीहरूको भनाइ छ । यस प्रकारको कार्यले कृषकहरूलाई प्रोत्साहान गरेको छ । सरकारले चाडपर्वको समयमा व्यवसायीबाट मूल्य वृद्धि रोक्नका लागि खसीबोका खरिद गरेर छुट दिने गर्छ । यसले मासुको मूल्य वृद्धि रोक्न सकिने सरकारको भनाइ छ ।