गाेल्डेन बुढा

जुम्ला,१५ चैत।
कर्णालीको उकालो,ओरालो भूगोल, कठोर जीवनशैली र अवसरको अभावबीच पनि सपनालाई दौडाउन खोज्ने युवाको कथा बोकेको जुम्ला–रारा अल्ट्रा म्याराथन फेरि एकपटक आयोजना हुँदैछ। आगामी वैशाख २६ गते हुने सातौं संस्करण केवल खेलकुद प्रतिस्पर्धा होइन, कर्णालीको पहिचान, पीडा र सम्भावनालाई एकैसाथ उजागर गर्ने जीवित दस्तावेज जस्तै बनेको छ।कर्णाली खेलकुद क्लब जुम्लाको आयोजनामा हुने यो म्याराथन वर्षेनि निरन्तरता पाउँदै आएको भए पनि यसको अर्थ केवल ‘दौड’मा सीमित छैन। यहाँ सहभागी धावकहरूका लागि यो भूगोलसँगको प्रत्यक्ष संवाद हो,जहाँ प्रत्येक पाइला दुर्गमतासँग जुध्दै अगाडि बढ्नुपर्ने हुन्छ।म्याराथन सुरु हुने जुम्लाको प्रसिद्ध चन्दननाथ भैरवनाथ मन्दिर देखि अन्तिम गन्तव्य राराताल सम्मको यात्रा केवल दूरीको हिसाबले लामो छैन, यसले कर्णालीको भौगोलिक, सांस्कृतिक र सामाजिक तहहरू पार गर्छ। बीचमा पर्ने डाँफेलेक, काभ्रागुफा, भुलभुले र चुचेमारा लेक जस्ता स्थानहरू आफैंमा चुनौती र सौन्दर्यको संगम हुन्।जहाँ धावकले केवल शारीरिक क्षमता मात्र होइन, मानसिक धैर्यको पनि परीक्षा दिनुपर्छ।धावक हरिबहादुर रोकाया ले यस म्याराथनलाई कर्णालीको कथा सुनाउने माध्यमका रूपमा लिन्छन्। “यो दौड जित्ने वा हार्ने मात्र होइन,” उनी भन्छन्, “यो आफू जन्मेको भूगोललाई चिनाउने जिम्मेवारी पनि हो।” उनका अनुसार यहाँबाट अघि बढेका खेलाडीहरूले राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय मञ्चमा आफूलाई प्रमाणित गरिरहेका छन्, जसले कर्णालीका युवामा ‘यहाँबाट पनि सम्भव छ’ भन्ने विश्वास रोपेको छ।यता क्लबका अध्यक्ष सरोज शाहीका अनुसार म्याराथनले कर्णालीलाई ‘विकट’ भन्ने एकोहोरो परिभाषाबाट बाहिर ल्याउँदैछ। “हामीले देखाउन खोजेको कुरा के हो भने,कर्णाली चुनौती मात्र होइन, अवसर पनि हो,” उनी भन्छन्। खेलकुदमार्फत् पर्यटन, पहिचान र सम्भावनाको ढोका खोल्न सकिने सन्देश यो म्याराथनले दिन थालेको उनको दाबी छ।तर, यो उत्सवको अर्को पाटो पनि छ,जहाँ पूर्वाधारको अभाव, प्रशिक्षणका सीमित अवसर र आर्थिक कठिनाइसँग जुधिरहेका स्थानीय धावकहरू छन्। तीन हजार रुपैयाँ दर्ता शुल्कसमेत कतिपयका लागि चुनौती बन्ने अवस्थामा उनीहरू सपनालाई जोगाइरहेका छन्। तैपनि, यही कठिनाइले उनीहरूको दौडलाई अझ अर्थपूर्ण बनाइदिएको छ।एक लाखदेखि २० हजार रुपैयाँसम्मको पुरस्कारले प्रतिस्पर्धात्मक आकर्षण त बढाउँछ, तर वास्तविक जित भने त्यो आत्मविश्वास हो,जुन कर्णालीका युवाले हरेक वर्ष यसै म्याराथनमार्फत् बटुल्दै आएका छन्।

म्याराथनमा सहभागी स्थानीय खेलाडीको दर्ता शुल्क तीन हजार रुपैयाँ तोकिएको छ । अन्य धावकका लागि पाँच हजार रुपैयाँ दर्ता शुल्क तोकिएको छ । प्रथमलाई एक लाख, द्वितीयलाई ७५ हजार र तृतीय हुने खेलाडीलाई ५० हजार रुपैयाँ पुरस्कार राशी रहेको छ । चौथो र पाँचौ स्थान ल्याउने खेलाडीले प्रोत्साहन स्वरुप २० हजार रुपैयाँ पाउने छन् । वैसाख २० सम्म नाम दर्ता गर्न सकिने छ । म्याराथनको प्राविधिक अध्ययनको लागि टोली रारातिर जानेछ्, जुम्ला–रारा अल्ट्रा म्याराथन कर्णालीको कथा हो,जहाँ दुर्गमता हार मान्दैन, अभावले गति रोक्दैन र सपनाले बाटो खोज्दै दौडिरहन्छ।