हर्मुजको चिन्ताले तेल महँगियो

हङकङ, २२ असोज (रासस/एएफपी) ।
इरानले महत्त्वपूर्ण हर्मुज जलघाँटीमा तेल ट्याङ्करमाथिको आक्रमण बढाएको देखिएको चेतावनीपछि मध्यपूर्वबाट हुने तेल आपूर्तिप्रति चिन्ता बढ्दा बुधबार कच्चा तेलको मूल्य उकालो लागेको छ भने एसियाली सेयर बजारमा गिरावट आएको छ ।
बेलायतको मेरिटाइम ट्रेड अपरेसनका अनुसार यस महिना हर्मुज जलघाँटी र पर्सियन खाडी क्षेत्रमा नौ वटा आक्रमण भएका छन् । यसअघि मध्यपूर्वबाट हुने तेल निर्यात युद्धअघिको स्तरमा फर्किएको खबरले ब्रेन्ट कच्चा तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल १०० अमेरिकी डलर र अमेरिकी वेस्ट टेक्सास इन्टरमिडियट (डब्लुटीआई) को मूल्य ९० डलरभन्दा तल झरेको थियो ।
तर ट्याङ्करमाथि आक्रमण बढेको खबरसँगै तेलको मूल्य पुनः बढेको हो । पेपरस्टोनका क्रिस वेस्टनले तेलको प्रवाह बढेको रिपोर्टले मूल्यमा केही दबाब दिए पनि जहाजमाथिको आक्रमणसम्बन्धी खबरले त्यसलाई सन्तुलित गरेको बताउनुभयो । उहाँका अनुसार बजार अहिले भूराजनीतिक जोखिमप्रति अत्यधिक संवेदनशील छ ।
त्यसैबीच, यमनका हुथीहरूले रियादको मुख्य विमानस्थलमा आक्रमण गरेको दाबी गरेका छन् । यमनी सरकारी फौजले भने उक्त दाबी अस्वीकार गर्दै बाब अल–मन्डब जलघाँटी र बन्दरगाह सहर मोचा वरपरका क्षेत्रबाट इरान समर्थित समूहलाई हटाएको जनाएको छ ।
उता, टोकियो, हङकङ, सिङ्गापुर, सियोल, वेलिङ्टन र ताइपेईका सेयर बजार घटेका छन् भने सिड्नी र मनिलाका बजार बढेका छन् । अमेरिकी नास्डाक र एस एन्ड पी ५०० भने नयाँ कीर्तिमानमा पुगेका थिए । एनभिडियाको सेयर मूल्य वृद्धिसँगै कम्पनीको बजार पुँजीकरण करिब ५७ खर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ ।
फाइनान्सियल टाइम्सको स्पेसएक्सले एनभिडियाका चिप खरिदका लागि ४० अर्ब अमेरिकी डलर जुटाउन खोजिरहेको समाचारले पनि लगानीकर्ताको उत्साह बढाएको थियो । यद्यपि, कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) क्षेत्रमा प्रविधि कम्पनीहरूले गरेको ठूलो लगानीबाट अपेक्षित प्रतिफल कहिले प्राप्त हुन्छ भन्ने चिन्ता भने कायमै छ ।
मध्यपूर्व द्वन्द्व अन्त्य गर्न गुटेरेसको आह्वान
संयुक्त राष्ट्रसङ्घका महासचिव एन्टोनियो गुटेरेसले मध्यपूर्वमा जारी द्वन्द्व अन्त्य गरी कूटनीतिक माध्यमबाट समाधान खोज्न तथा अन्तर्राष्ट्रिय कानूनअनुसार नौवहन अधिकार र स्वतन्त्रता पूर्ण रूपमा पुनःस्थापित गर्न सबै पक्षलाई आह्वान गरेका छन् ।
पाकिस्तान भ्रमणका क्रममा मङ्गलबार प्रेस टिप्पणी गर्दै उनले प्यालेस्टिनी जनताको आत्मनिर्णयको अधिकार पूर्ण रूपमा सुनिश्चित नभएसम्म मध्यपूर्वमा दिगो शान्ति कायम हुन नसक्ने बताए । प्यालेस्टिनी जनताको आत्मनिर्णयको अधिकारको पक्षमा पाकिस्तानले निरन्तर आवाज उठाउँदै आएको उनले उल्लेख गरे ।
महासचिव गुटेरेसले द्वन्द्व र अस्थिरताबाट भागेका लाखौँ अफगान नागरिकलाई पाकिस्तानले दशकौँदेखि आश्रय दिँदै आएको उल्लेख गरे । संवाद र सहकार्यमा आधारित प्रयासबाट मध्यपूर्वमा शान्ति र समृद्धि फस्टाउने आशा व्यक्त गर्दै उनले क्षेत्रीय स्थायित्वका लागि कूटनीतिक समाधान आवश्यक रहेको बताए ।
उनले संयुक्त राष्ट्रसङ्घका सिद्धान्तको समर्थन गर्दै अफगान नागरिक स्वेच्छाले, सुरक्षित र सम्मानपूर्वक स्वदेश फर्कन सक्ने अवस्था सुनिश्चित गर्न पाकिस्तानसँग सहकार्य गर्न संयुक्त राष्ट्रसंघ प्रतिबद्ध रहेको बताए । महासचिव गुटेरेसको पाकिस्तानको पछिल्लो भ्रमण सन् २०२२ मा देशभर विनाशकारी बाढी आएपछि भएको थियो ।






