कर्णालीका महिलालाई नीतिगत अवसर लिनै मुस्किल

कर्णाली प्रदेशमा नेपालको संविधान २०७२ मा महिलाको हक अधिकार सम्बन्धि गरिएको व्यवस्था अनुरुप नीतिगत अवसर लिन चुनौती छ । संविधानमा भएको व्यवस्था अनुसार महिलाको अनिवार्य भौतिक उपस्थिती एक तिहाइ रहेपनि नीतिगत सहभागिता भने पर्याप्त हुन नसकेको नीति निर्माणको तहमा रहेका महिला सांसहरुले नै गुनासो गरेका छन् । वीरेन्द्रनगरमा शनिबार राष्ट्रिय महिला आयोगले आयोजना गरेका नीतिगत […]

सुविधा सम्पन्न अस्पतालमै जोगिँदैन आमाको ज्यान

राष्ट्रिय जनगणना २०७८ को तथ्यांकले भन्छ, ‘कर्णाली नेपालमै सबैभन्दा धेरै मातृमृत्युदर भएको प्रदेश हो ।’ कर्णालीमा अझै पनि राष्ट्रिय र अन्य प्रदेशको तुलनामा मातृ मृत्युदर एक सय ७२ रहेको जनगणनाको तथ्यांकले देखाउँछ । दीगो विकासको लक्ष्य अनुसार सन् २०३० सम्म कर्णालीको मातृ मृत्युदर ७० मा झार्ने गरी सरकारी तथा विभिन्न गैर सरकारी संस्थाहरुले काम गरिरहेको […]

६ वर्षमा बल्ल बन्यो कार्यविधि त्यो पनि छैन पूर्ण

कर्णाली प्रदेश सरकारले प्रदेश बालअधिकार समिति गठन, सञ्चालन तथा व्यवस्थापन कार्यविधि २०८० जारी गरेको छ । प्रदेश सरकार स्थापना भएको ६ वर्षपछि नेपालको संविधान र बालबालिका सम्बन्धि ऐन २०७५ र नियमावली २०७८ को मर्म अनुसार प्रदेश बालअधिकार समिति गठन, सञ्चालन तथा व्यवस्थापन कार्यविधि २०८० जारी गरेको हो । प्रदेशको सामाजिक विकास मन्त्रालय मातहत कार्यान्वयन हुनेगरी […]

कर्णाली समृद्धिको कोशेढुङ्गा जगदुल्ला हाइड्रो कार्यान्वयनको अन्तिम चरण प्रवेश

कर्णाली प्रदेश सरकारको ५ प्रतिशत शेयर लगानी रहेको जगदुल्ला जलविद्युत् आयोजनाको भौतिक निर्माणको काम सुरु हुने अन्तिम तयारी भइरहेको छ । हिमाली जिल्ला डोल्पामा विद्युत् विकास विभागले निर्माण गर्न लागेको अर्धजलाशययुक्त आयोजनाका लागि प्रदेश सरकारले गत वर्ष ११ लाख ७१ हजार ५ सय कित्ता शेयर खरिद गरेको थियो । प्रदेश सरकारले प्रतिशेयर १ सयका दरले […]

रंगमञ्चका उस्ताद प्रेमदेव गिरी

सुर्खेती रंगमञ्चका उस्ताद हुन् प्रमदेव गिरी । ख्याउटे शरीर, फुलेका सेताम्मे दाह्री–जुँगा, लामा–लामा कपालका जटा । सरर्र हेर्दा उनी बेपर्वाह, वैरागी, अल्छीजस्तो देखिन्छन् अर्थात् ‘ब्रान्डेड’ कपडामा सजिने र चिटिक्क परिहिँड्ने स्वभाव उनमा छैन । ‘मेरो सम्पत्ति भनेकै यही लुक्स त हो नि !’ सुर्खेतको वीरेन्द्रनगर नगरपालिका–२ निवासी पाका संस्कृतिकर्मी प्रेमदेव गिरी भन्छन्, ‘कथाले मागिरहन्छ । […]

धमाधम अघि बढ्दै कर्णालीका गेमचेन्जर आयोजना

सुर्खेत । कर्णाली प्रदेशभर संघ तथा प्रदेश सरकारहरूबाट बजेट व्यवस्थापन भएर कार्यान्वयन भइरहेका पाँच ठुला गेमचेन्जर परियोजना निर्माणको काम धमाधम भइरहेको छ । कर्णालीको समद्धिसँग जोडिएका सडक, विद्युत, सिंचाई तथा खेलकुदका पूर्वाधार निर्माणको कामले गति लिइरहेका छन् । हामीले युगआह्वान दैनिकको २४ औं वार्षिकोत्सवको अवसरमा कर्णालीमा सञ्चालित राष्ट्रिय तथा प्रादेशिक गौरवका ठुला आयोजनाको पछिल्लो निर्माणको […]

स्थानीय महत्व बुझ्दैनन्, संरक्षणमा छैन सरकारी ध्यान

कर्णालीको मात्र नभई समर्ग देशकै धार्मिक एवंम पुरातात्विक महत्वका हिसावले महत्वपूर्ण जिल्ला हो दैलेख । दैलेख विभिन्न भाषाभाषी, जातजाती र धर्मको संगमस्थलका रुपमा रहेको जिल्लासमेत हो । प्राचीन स्मारक संरक्षण ऐन, २०१३ (संशोधनसहित) ले ‘पुरातात्विक वस्तु’ भन्नाले प्राग ऐतिहासिक कालमा मानिसले निर्माण गरी उपभोग गरेको वस्तु वा कुनै पनि देशको इतिहास बोध गराउने हस्तलिखित वंशावली, […]

बिउ उत्पादनमा आत्मनिर्भर बन्दै पूर्वी सुर्खेतका किसान

स्थानीयस्तरमा तरकारी तथा खाद्य बालीको बिउ उपलब्ध नहुँदा पूर्वी सुर्खेतको गुर्भाकोट नगरपालिका–७ का खड्कबहादुर खत्रीलाई १० वर्षअघि बिउ खरिद गर्न छिन्चु वा वीरेन्द्रनगर धाउनुपर्ने बाध्यता थियो । गाउँमै बिउ नपाउँदा समय त खेर जान्थ्यो नै, जान आउन लाग्ने खर्चसमेत दोब्बर हुन्थ्यो । उनले परम्परागत खेतीबाट परिवारलाई खान पुग्ने धान मात्रै उत्पादन गर्थे । तर, अहिले […]

वितरणमुखी वजेट प्रणालीलाई सधार्नु पर्नेछ : मुख्यमन्त्री कँडेल (अन्तर्वार्तासहित)

कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री यामलाल कँडेलले संसदबाट विश्वासको मत लिएका छन् । २७ चैतमा नेकपा माओवादी केन्द्रको समर्थनमा नेकपा एमाले संसदीय दलका नेता कँडेल मुख्यमन्त्रीमा नियूक्त भएका थिए । कँडेलले बिहिबार कर्णाली प्रदेशसभाबाट विश्वासको मत लिएका हुन् । उनलाई २३ जना सांसदको समर्थन रहेको छ । लामो प्रयासपछि कर्णालीको चौथो मुख्यमन्त्री बनेका कँडेलका सामु अवसर कम […]

हुम्ला र कालीकोटका चार वडा भने जोखिममा

कर्णालीमा औलोको जोखिम घट्दै गएको पाइएको छ । प्रदेशभर विगत चार वर्षको तथ्यांकलाई हेर्ने हो भने चालु आर्थिक वर्ष २०८०÷०८१ को फागुन मसान्तसम्म आइपुग्दा आयातित र स्थानीय औलो संक्रमणको जोखिम घट्दै गएको पाइएको हो । आर्थिक वर्ष २०७६÷०७७ देखिको तथ्यांकमा कर्णालीका सात जिल्लामा औलोका पोजेटिभ बिरामी भेटिएकोमा चालु आर्थिक वर्षमा आइपुग्दा चार जिल्लामा औलो सीमित […]

१३२ केभी प्रशारण जुम्ला पुरयाइँदै

सरकारले आगामी साढे दई वर्षभित्र जुम्लामा विद्युतको १३२ केभी प्रशारण लाईन विस्तार गर्ने गरी प्रक्रिया अगाडि बढाएको छ । संघीय सरकारको ऊर्जा, जलस्रोत तथा सिंचाई मन्त्रालय अन्तर्गतको विद्युत विकास विभागले दैलेख–कालिकोट–जुम्ला १३२ केभी विद्युत प्रसारण लाईन कार्यान्वयन गर्न आयोजना सम्बन्धी सार्वजनिक सूचना जारी हो । विभागले ५ बैशाखमा प्रथम पटक ३५ दिने सार्वजनिक सूचना जारी […]

नागरिक विकासको आशामा वजेट भने प्रदेश सरकारकै खातामा

कर्णाली प्रदेश सरकारले चालू आर्थिक वर्ष सुरु भएको नौ महिनासम्म पनि विकास वजेट खर्चको ग्राफ बढाउन सकेको छैन । चालु आर्थिक वर्र्षको चैत मसान्तसम्म प्रदेश सरकारले कुल वजेटकोे चालूतर्फ ३४ दशमलव ९८ र पूँजिगततर्र्फ १९ दशमलव आठ गरी २५ दशमलव ६६ प्रतिशत वजेट मात्र खर्च गरेको छ । चालू आर्थिक वर्ष २०८०÷०८१ का लागि ३३ […]

एमाले नदिने माओवादीको नछोड्ने अडानले मन्त्रीपरिषद् विस्तार अन्योल

कर्णाली प्रदेश सरकार परिवर्तन भएको दुई साता पुग्नै लाग्दा मन्त्रीपरिषद्ले पूर्णता पाउन सकेका छैन । गत २७ चैतमा नेकपा माओवादी केन्द्रको समर्थनमा मुख्यमन्त्री बनेका नेकपा एमाले संसदीय दलका नेता यामलाल कँडेलले सपथ लिएको १२ दिनसम्म पनि मन्त्रीपरिषद्लाई पूर्णता दिन सकेका छैनन् । मन्त्रीपरिषद् विस्तारमा सत्ता साझेदार दल एमाले र माओवादीका आ–आफ्नै हठले भागवण्डमा कुरा नमिल्दा […]