खेमराज पोखरेल

इन्जिनियर, लेकवेशी नगरपालिका, सुर्खेत ।

२४ बर्षको उमेर सामान्यतया : परिपक्क होइन र मानिदैन । २४ बशन्तमा कमैले मात्रै जीवन बुझेका र भोगेका हुन्छन् । यही कारण कतिपयले २४ बर्ष उमेर समूहका नागरिकलाई अल्लारे भनेर सम्बोधन गर्छ । तर खेमराज पोखरेलले भने २४ बर्षमै कठिन मानिने इन्जिनियर पेशामा सफलता हात पारे। कलिलै उमेरमा बाल्यकालको सपना पुरा गरे । प्रस्तुत छ, हाल सुर्खेतको लेकवेशी नगरपालिका कार्यरत उनै पोखरेलको जीवन भोगाई र निजामति सेवाको अनुभवमा केन्द्रीत रहेर गरिएको कुराकानीको सम्पादित अशं :

सुखद् बाल्यकाल

खेमराज बुवा टिकाप्रसाद र आमा हरिमायाका दोस्रो सन्तान हुन् । २०५१ साल भदौं ४ गते वीरेन्द्रनगर–२ भैरवस्थानमाका उनको जन्म भएको हो । उनको बाल्यकाल निकै सुखद् रह्यो । साथीभाईसँग हाँस्दै खेल्दै हुर्किए । आफ्नै दिदी नै साथी बनिन् ।

स्कूलजाँदा होस् या घरमा दिदी नै साथी हुन्थिन् । एसोएस विद्यालय निजकै मामा घर छ । स्कूल जाँदा–आउँदा मामाघर पुग्थे । दाइ र भाइ (मामा छोराहरु) दौतरी थिए । हजुरआमा (मामाको आमा) बाट निकै माया र सद्भाव पाए । ‘ एक हिसावले भन्दा म हजुरआमाकै काखमा हुर्किएको हुँ’ उनी भन्छन्, ‘मेरो लागि मामाघर सानैदेखि प्यारो घर हो ।’

पढाईमा अब्बल

खेमराज चार बर्षकै उमेरमा स्कूल पुगे । सानै उमेर भएका कारण कक्षा १ मा दोहो¥याएर पढे । कालागाउँस्थिति एसोएस हर्मनमाइनर माध्यमिक विद्यालय नर्सरीदेखि एसएलसीसम्म अध्ययन गरे । काठमाडौंको सानोठिमीस्थित एसोएस हर्मनमाइनर माध्यमिक विद्यालय प्लसटु गरे । विज्ञान विषयमा प्सटु गरेपछि इन्जिनियरमा भविष्य खोजे ।

भक्तपुरस्थित खोपो कलेज अफ इन्जिनियरिङ्ग लिवालीबाट सिभिल इन्जिनियरिङ्ग गरेका उनले थापाथली क्याम्पसबाट भूकम्प इन्जिनियरिङ्ग विषयमा स्नातकोत्तर गरेका छन् । उनी सानैदेखि पढाईमा मेहनती गर्थे । मेहनतकै कारण अब्बल विद्यार्थी भए । उनले कक्षा आठदेखि स्नातकोत्तर तहसम्म विशिष्ट श्रेणी ल्याएका छन् । पढाई मात्रै होइन, उनी नृत्यमा पनि अब्बल छन् । विद्यालयस्तरमा हुने सांगितक गतिविधि र देउसीभैलो जस्ता कार्यक्रममा सहभागी हुन्थे । अहिले पनि सांगितिक क्षेत्रमा विशेष रुचि राख्छन् ।

त्यसपछि गणित रोजे…

गणित विषय प्रायः सबैलाई अप्ठेरो लाग्छ । अनेक सुत्रहरु घोक्न सबैले सहज मान्दैनन् । खेमराजलाई पनि त्यस्तै भयो । सानैदेखि कक्षादेखि गणित विषयमा धेरै रुचि राख्थेनन् । यही कारण गणित विषयमा आफूलाई कमजोर ठान्थे । तर कक्षा ९ मा गएपछि अर्थशास्त्र वा गणित विषय रोज्नुपर्ने बाध्यात्मक अवस्था थियो । भविष्यमा इन्जिनियर बन्ने सपना बोकेका उनले गणितभन्दा अर्थशास्त्र विषय सजिलो ठान्थे । तर दिदीले गणित विषय सजिलै गरी पढेका कारण उनले पनि गणित नै पढ्ने आँट गरे ।

निरन्तरको महेनत गणित विषय सहज भयो । गणित विषय अध्ययन गरेकै कारण प्सटुमा विज्ञान विषय पढ्न सहज भयो । उनी प्लसटुपछि इन्जिनियर पढ्ने चाहन्थे । तर चित्रहरु कोर्न (ड्रोइङ बनाउन) अप्ठेरो मान्थे । चित्र बनाउन असहज भएकै कारण सुरुमा उनले कम्प्युटर इन्जिनियर पढ्ने सोचे बनाए । तर रुचि सिभिल इन्जिनियर भएका कारण चित्र कोर्ट प्रयास गरे । संयोग चित्र बनाउन पनि सफल भए । त्यसपछि इन्जिनियर पढ्न सपना पनि सहज पुरा भयो । सुरुमा चित्र बनाउन कमजोर उनी पछि अब्बल नै भए । स्नातकोत्तर तह पढ्दै गर्दा स्नातक तहलाई पढाउने मौका पाए। गणित विषय पढ्न गरेको आँट र चित्र बनाउन गरेको मेहनतले सहजै लक्ष्यमा पुगे ।

छोराले सरकारी जागिर खाएको हेर्ने आमाबुवाको सपना कलिलै उमेरमा पुरा गरे । तीन पटकको प्रयासपछि २०७६ फागुन ५ गतेदेखि निजामति सेवामा प्रवेश खेमराज पोखरेल इन्जिनियर, लेकवेशी नगरपालिका, सुर्खेत । पाए । निजामतिमा प्रवेश गरेको दिन उनका लागि सबैभन्दा खुशीको क्षण बन्यो । समयले आफ्नै जिल्लामा कार्यक्षेत्र प¥यो । सुरुवातदेखि नै उनी लेकवेशी नगरपालिका इन्जिनियर पदमा कार्यरत छन् । त्यहाँ रहदासम्म लेकवेशीको विकास निर्माणमा सक्दो योगदान गर्ने अठोट छ

प्राविधिक मूल्याङ्कनको आधारमा विकासे आयोजनाको बजेट छुट्याउनुपर्छ

 विकासे आयोजनाहरु जनप्रतिनिधिको अनुकुल छनौट हुन्छ । जहाँ प्राविधिक मूल्याङ् कन नगरेरै बजेट निकासा गरिन्छ । अन्ततः आयोजनाको आवश्यकता भन्दा पनि बजेटको आधारमा काम गर्नुपर्ने बाध्यता रहन्छ । जसले गर्दा न आयोजना दीर्घकालीन हुन्छ न त समयमै सम्पन्न हुन्छ । बजेटको अभावमा कतिपय आयोजनाहरु बर्षाैदेखि अधुरै रहन्छन् ।

यदि, विकासे आयोजनालाई दीर्घकालीन र समयमै सम्पन्न गर्ने हो भने प्राविधिक मूल्याङ् कनलाई आधार बजेट बिनियोजना गर्नुपर्ने खेमराजको सुझाव छ । ‘ प्राविधिक मूल्याङ्कनको आधारमा बजेट बिनियोजन गर्दा आयोजना दीर्घकालीन हुने र तोकिएकै समयमा सम्पन्न गर्न सकिन्छ’ उनी भन्छन्, ‘ बजेटको आवश्यकतालाई ध्यान नदिएकै कारण धेरै आयोजनाहरु अधुरा हुन्छन् ।’