कर्णाली आफैमा प्राकृतिक सौन्दर्यले भरीएको पर्यटकीय गन्तव्यका रुपमा प्रख्यात छ। त्यसमा पनि जुम्ला । जुम्लाको भूगोल अनुसार प्राकृतिक विविधता पनि उस्तै सुन्दर छ । यही प्राकृतिक सौन्दर्य तथा विविधताले जुम्ला प्रसिद्ध मानिन्छ्।यहाँको प्राकृतिक सुन्दरता र धार्मिक सम्पदाको छुटै मौलिकता छ ।

यही विशेषता र सुन्दरता भएको ठाउँ हो, जुम्लाको चिमारा मालिका । जुम्लास्थित मालिकाबाट जुम्ला जिल्ला मात्रै होइन अन्य छिमेकी जिल्ला र आँखाले भ्याउन नसकिने गरी गगनचुली हिमाल देख्न निहाल्न सकिन्छ । यता हे¥यो सदरमुकाम टल्किन्छ, उता हे¥यो हिमालै हिमाल तल हे¥यो हिमा र तिला नदि सुस्केरा हाल्दै बगेको देखिन्छ ।

चिमारा मालिका जुम्लाको गुठिचौर गाँउपालिकामा–४ अवस्थित छ। मानव बस्तीबाट धेरै माथि, लेकैलेक हिँडेपछि मालिका भगवतीको मन्दिर भेटिन्छ ।

ढुङ्गै–ढुङ्गाद्धारा निर्मित भगवती मन्दिरबाहेक यो क्षेत्रमा अन्य कुनै संरचनाहरू छैनन् । भदौ चतुर्दशिका दिन जुम्लाबासीहरु यहाँ भेला भएर मालिका भगवतीको पूजाआज गर्छन । परम्पराकालदेखि गुठिचौर गाउँपालिका–४ खल्लाबाडाका न्यौपाने परिवारले भगवतीको विशेष पूजा गर्ने गर्छन् । चतुर्दशिका दिनमा भगवतीको लिङ्गा खडा गरिन्छ । रातभरी पूजा गरी बिहान झिसमिसेमा नयाँ लिङ्ग राखेर पूजा सम्पन्न गरिन्छ । यहाँबाट जुम्ला जिल्ला मात्र नभएर छिमेकी जिल्लाको समेत दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ ।

जिल्ला सदरमुकाम खलङ्गाबाट यहाँ पुग्न करिव ५ घण्टा बढी लाग्ने गर्छ । जिल्लाको सबैभन्दा उच्च भाग भएका कारण यहाँ नेपाल टेलिकम र केही इन्टरनेट प्रदायक संस्थाका टावरहरु छन् । सुमन्द्र सतहदेखि करिब ४ हजार मिटर अग्लो स्थानमा पर्छ । चिमारा मालिका । त्यहाँसम्म पुग्नको लागि मोटरबाटो निर्माण भएको छ । तर, बाटो अलि अप्ठ्यारो छ ।

विभिन्न ठाउँमा खाल्डा खुल्डी भएकाले यात्रा अलि कठिनाइ छ । त्यहाँ पुगे पछि थकान र असहज यात्राको दुःख सबै हरण हुन्छ । मनोरम दृष्यले मनलाई एकाकार बनाई दिन्छ । डाँडामा पुग्ने वितिकै सबै भन्दा पहिले जो कोहिले मन्दिरको दर्शन गर्दछन् ।

मन्दिरको दर्शन पछि समथर मैदान माथि थरिथरिका बास्नादार फुलहरु र त्यसैमा उम्रिएका हरिया घाँसहरुले मोवाईलमा फोटो कैद गर्न ध्यान केन्द्रित गर्दछ । यो क्षेत्रलाई आन्तरिक पर्यटकलाई घुम्न लायक स्थान बनाउन स्थानीय सरकारले बाटो मर्मत तथा मन्दिरको सुरक्षा गर्न लागि परेको छ । चिमारा मालिका डाँडामा रहेको भगवतिको मन्दिर ढुङ्गै ढुङ्गाले निर्माण छ ।

परम्परागत शैलीमा निर्माण भएको मन्दिरमा साउन पूर्णिमाका दिन जिल्लाभरीका भक्तजनहरु पुग्ने स्थान हो । यहि स्थानलाई स्थानीय वडा सरकारले अहिले संरक्षण गर्न मन्दिर वरिपरि घेरबारको कार्य अगाडि बढाएको छ । स्थानीय सरकारले घेरबार गर्दै मन्दिर र धर्मशाला संरक्षण गर्ने कार्य थालनी गरेको छ । गुठिचौर गाउँपालिका–४ ले चिमारा मालिका मन्दिरलाई पर्यटकिय स्थलका रुपमा विकास गर्न लागि परेको छ । मन्दिर घेरबारका लागि वडाध्यक्ष टिकादत्त न्यौपानेले शिलान्यास गरे । ६ लाख रकममा १ सय ६१ मिटर घेरबार हुने वडाध्यक्ष न्यौपानेले बताए । चिमारा मालिकालाई पर्यटिकय क्षेत्रका रुपमा विकास गर्न पहिलो चरणमा घेरबार गरिएको वडा अध्यक्ष बताउँछन् ।

भगवति माईको मन्दिर रहेको स्थानलाई आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरु आउने वातावरण निर्माण गर्न खोजिएको छ।चिमारा मालिका सम्म जाने बाटोको अवस्था नाजुक भएकाले वडाको रकमबाट मर्मत गरिदैछ । चिमारा मालिका मन्दिर घेरबार उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष तुलराज अधिकारीले घेरबारले मन्दिर र धर्मशाला सुरक्षित हुने बताए । फुलबारीबाट चिमारा डाँडामा रहेको भगवति मन्दिर सम्म जानका लागि रेलिङ्ग सहितको सिडि निर्माणका लागि संघ सरकारमा वडा सरकारले प्रस्ताव गरेको छ ।