– अकबर खान

वर्ष १७ कि गौमाया अधिकारी वीरेन्द्रनगर–१२, नेवारेमा बस्छिन् । सानै उमेर देखि वाल क्लवमा आवद्ध गौमाया, अहिले प्रदेश स्तरीय वाल क्लव संजाल, कर्णाली प्रदेशको महासचिव हुन् ।

सामान्य परिवारमा संघर्ष गरेर हुर्किएकी गौमाया अहिले अमर ज्योती मावि, नेवारेमा १२ कक्षामा व्यवस्थापन विषय लिएर अध्ययन गरिरहेकी छिन् । कुराकानी गरिरहदा उनको आत्मविश्वास देखेर यस्तो लाग्थो कि, कुनै संसद तथा मन्त्रीसंग कुराकानी गरिरहेका छौं । आफनो समस्या मात्रै होईन उनी अन्य वालवालिकाहरुको समस्यामा पनि खुलेर सरोकारवालासंग प्रस्तुत हुन सक्ने भएकिछन् । वाल क्लवमा नै आवद्ध भएर यो सवै कसरी सम्भव भयो ?, उनै गौमायासंग गरिएको कुराकानी प्रस्तुत गर्दछौं ।

‘मेरो नाम गौमाया अधिकारी हो । म कर्णाली प्रदेश स्तरीय वाल क्लव संन्जालको महासचिव । हामी अहिले वीरेन्द्रनगर १२, सुर्खेतमा वस्छौ । पहिलाको घरचाई जाजरकोट हो । वाल क्लवमा आवद्ध भएको पाँच वर्ष जती भयो । पहिला म टोल तथा वडा वाल क्लवमा आवद्ध थिए, प्रदेशमा भएको करिव एक वर्ष जस्तो भयो ।

पहिला वाल क्लव भन्ने केहि पनि थाहा थिएन । अलिअलि वोल्न मात्र जानेकि थिए । समाज जागरण केन्द्र (स्याक), नेपालका सरहरुले तिमिले चाहेपछि गर्न सक्छौ भनेर प्रेरण दिनु भयो । आफनो भविष्यकालागि मात्र नसोचेर परिवार समाजकालागि पनि म वाल क्लवमा आवद्ध भए । अनि घर परिवारको साथ सपोर्टले आज म यहाँ सम्म आईपुगेको छु ।
शुरु शुरुमा वाल क्लवमा जाँदा तथा कार्यक्रमहरुमा सहभागि हँुदा, समाजमा छरछिमेकका व्यत्तिहरुले अव यसले पढाई विगार्ने भई भन्नु हुन्थो । तर अहिले मेरो पढाई पहिलाको भन्दा झन् राम्रो भएको छ । स्कुलमा कक्षा १० सम्म पढ्दा पनि सरहरुले मलाई राम्रोसंग चिन्नु हुन्थेन । अहिले, हेडसर लगायत सरहरु सवैले मलाई राम्रोसंग चिन्नु हुन्छ । म स्कुलमा पनि सवैको प्रिय भएकी छु ।

मेरो परिवारको कुरा गर्दा वुवा, मम्मी, हामी चार दिदिवहिनी र एक भाई गरि जम्मा सात जनाको परिवार हो । आर्थिक अभावका कारण ठुल्दिदिको पढाई नसकिदै वैवाहिक जिवनमा वाधिनु पर्यो । माईलि दिदि स्नातक पढ्दै हुनुहुन्छ । साईलिदिदि ११ मा पढ्नुहुन्छ । म १२ मा पढ्छु । भाई कक्षा ९ मा ।

हाम्रो घरको मुख्य आम्दानीको स्रोतमा १०/१२ वटा वाख्रा पालेका छौ । वुवाले पढाईको महत्व वुझेर होला मजदुरी गरेर पनि हाम्रो पढाईलाई निरन्तरता गराई रहनु भएको छ । माईली दिदिको जागिर भए परिवार चलाउन अलि सहजहुने थियो ।’

हामी अलिकति पारिवारीक गफमा अलि वढी केन्दीत भयौ, गौमायाको कुराले एकछिन भावुक पनि वनायो । वत्ती मुनी अध्यारो भने झै जीवनका सप्तरंगी पलहरुमा कतै न कतै अध्यारो पाटो पनि हुन्छ भन्ने कुरा गौमायाको परिवारको कथामा पनि झल्कीएको छ । कतै खुशि र उमंग त कतै संघषै संघर्ष ।। हामी फेरी त्यो कलिलो अनुहारमा वाल क्लवले थपेको उत्साह तर्फ कुराकानी लाई केन्द्रीत वनायो ।

म को हुँ
म त फोहोर मान्छे हु
तिमी को हौ थाहा छैैन मलाई
म त वातावरण प्रदुषण गर्ने मान्छे हुँ ।
तिमी वातावरण लाई कस्तो वनाउँछौ थाहा छैन मलाई ।
म त तिमिलाई रोग ल्याईदिने मान्छे हु ।
तिमीहरु त्यो रोगसंग कसरी लड्छौ थाहा छैन मलाई ।
म त फोहोर मान्छे हु
तिमी को हौ थाहा छैैन मलाई…..
आउदै छु अव तिम्रो गाँउघरमै
सचेत हुन भन्दैछु सुनेन नभन्नु है ।
मलाई त फोहोरको खाडि नै मन पर्छ ।
तिमीहरुको जीवन थाहा छैन मलाई ।
मेरो जीवन त फोहोर मै टर्छ ।
सचेत हौ भनैको छु सचेत नभए फोहोर र रोगले भर्ने छु ।
रोक्न सक्छौ त रोक मलाई हात खडा गर्ने छु ।
तिमि को हौ थाहा छैन मलाई
म त फोहोर मान्छे हु मार्ने छु सवैलाई
म त फोहोर मान्छे हु मार्ने छु सवैलाई ….

यो कविता हो । म कविले आफु फोहोर हो, मलाई जताभावि नफाल्नुहोस्, मैले वातावरण प्रदुषण गछु । मैले प्रकोप र रोगहरु ल्याउछु, सचेत हुन भनेकै छु नत्र त्यसैले मार्छु सवैलाई । यसमा मैले सवैलाई सचेत हुन भनेको छु ।

मैले गजल, कविता, उपन्यास, कथा, साहिरी निवन्ध मा पनि रुचि राख्छु । मैले उपन्यास लेख्ने तयारी गरिरहेको छु । यो सवै वाल क्लवको देन हो । आफ्नो प्रतिभा प्रस्फुटन गर्ने मौका मिलेको छ । समाजको वारेमा साहित्यको माध्यमबाट चेतना फैलाउन सक्ने भएको छु । यसरी समाजमा तथा साथिभाइहरुलाई वुझाउँन पनि सजिलो हुने रहेछ ।

अव हामीहरु जहाँ जहाँ वाल क्लव छैनन् त्यहाँ वाल क्लव स्थापना गर्ने छौं । वालवालिकाका लागि वाल क्लव अत्यन्तै आवश्यक हुन्छ, वालवालिकाको समस्या तथा वालवालिकाहरुको क्षमता अभिवृद्धि गर्ने थलो नै वाल क्लव हो । जहाँबाट एक सक्षम, क्षमतावान, नेतृत्ववान व्यक्ति तयार हुन्छ । जसले भोलिको पुस्ता डाक्टर, पाईलट, ईन्जिनियर, व्यापारी, कर्मचारी, नेता, जे भएपनि राम्रो जनशक्ति तयार हुन्छ भन्ने हो । त्यसैले पनि वाल क्लव र वाल वालिकामा लगानी वढाउनु पर्छ र गाँउगाँउमा वाल क्लव हुनुपर्छ भन्ने हो ।

कर्णाली आफैमा विकट छ, यहाँका धेरै जसो वालवालिका राज्यको पहुँच भन्दा वाहिर छन्, धेरै जसो गरिवीको रेखामुनी छन् । कति अभिभावक विहिन छन् कति शारिरिक रुपमा अपांगता भएका छन्, कति लैंगिक अल्पसंख्यकको रुपमा रहेका छन्, सामान्य आधारभुत कुरा शिक्षा स्वास्थ्यबाट पनि वञ्चित छन् । त्यसता वालवालिकामा लगानी बढाउनुपर्छ भन्ने हो ।

यो वर्षको वाल दिवस, २०८० को नारा पनि ‘वालवालिकामा लगानी सुनिश्चित भविष्यको थालनी’ भन्ने छ । नारा जस्तै वालवालिकामा लगानी भयो भने, भोलि देश समृद्ध हुनलाई कसैले रोक्न सक्दैन । किन भने यिनै वालवालिका हुन्, भोलिको देश चलाउने कर्मचारी, नेता, संसद्, मन्त्री र प्रधानमन्त्री ।

यति मात्र हैन गौमायले वालवालिका र देशलाई समृद्ध बनाउने धेरै कुरा गरिरहिन् । हामी शान्तसँग सुनि रह्यौ । लाग्थ्यो देश चलाउने चावि नै गौमायकोे हातमा राखिदिउँ जस्तो । वुवालाई साक्षी राखेर कुराकानी गरिरहेकी गौमायाको बुवासंग पनि हामीले थोरै कुराकानी गयौँ ……..

मेरो नाम भगवानप्रसाद जैशी हो । मेरो पनि सपना थियो सवैसंग परिचीत हुन र सामाजिक क्षेत्रमा काम गर्ने । मैले पारिवारीक अवस्थाका कारण त्यो पुरा गर्न सकिन । र, अहिले आएर कान्छी छोरीले त्यो सपना पुरा गछिन् कि झै लागेको छ । म असाध्यै खुशी छु । फुटेको आखा नयाँ हालेको जस्तो अनुभुती भरहेको छ । कान्छी छोरीका कारण स्कुलमा पनि सरहरुले सम्मान गर्नुहुन्छ । गौमायाको वुवा हुँ भन्दा गर्भ लागिरहेको छ ।

छोरिको काम ले अत्यन्तै हौसिनु भएका बुवाको कुरा सुनिसकेपछि यो कसरी सम्भव भयो त भन्दा । कर्णालीमा वालवालिकाको क्षेत्रमा लामो समय देखि काम गरिरहेको २१ वटा संस्थाहरु मिलेर वालवालिकाहरुका लागि साझा अभियान अर्थात् सिसिआर कर्णालीको स्थापना गरि वाल वालिकाहरुको सवालमा काम गरिरहेको थाहा पायौँ ।
जे होस् गौमायाको वाल क्लव यात्राले उनको भावी जीवनमा ठुलो सफलता मिलोस्, हाम्रो शुभकामना ।।