२०८३ श्रावण ८ गते
×

Now Playing

पुष्पलालको स्मृति दिवसमा कम्युनिस्ट आन्दोलनको समीक्षा: एकता, वैचारिक स्पष्टता र जनमुखी राजनीतिमा जोड

बाँके ,८ साउन ।

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) बाँकेले नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनका संस्थापक महासचिव तथा महान् क्रान्तिकारी नेता पुष्पलाल श्रेष्ठको ४८औँ स्मृति दिवस विविध कार्यक्रमका साथ मनाएको छ। दिवसका अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा वक्ताहरूले वर्तमान राजनीतिक परिस्थितिमा लोकतन्त्र, संविधान र राष्ट्रियतामाथि विभिन्न चुनौती देखिएको उल्लेख गर्दै कम्युनिस्ट आन्दोलनलाई वैचारिक रूपमा सुदृढ, जनमुखी र एकताबद्ध बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।


कार्यक्रममा पुष्पलाल श्रेष्ठप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्दै उहाँले देखाउनुभएको राष्ट्रियता, लोकतन्त्र, सामाजिक न्याय र समाजवादको मार्ग आज पनि उत्तिकै सान्दर्भिक रहेको धारणा व्यक्त गरिएको थियो। वक्ताहरूले पुष्पलालको योगदान नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलनको वैचारिक आधार भएको उल्लेख गर्दै उहाँका आदर्शलाई व्यवहारमा उतार्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याए।
कार्यक्रममा विश्व कम्युनिस्ट आन्दोलनको इतिहासदेखि नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलनको विकासक्रमसम्म चर्चा गरिएको थियो। सन् १८४८ मा प्रकाशित कम्युनिस्ट घोषणापत्रले विश्वभर शोषण, अन्याय र उत्पीडनविरुद्ध संघर्षको वैचारिक आधार तयार गरेको स्मरण गर्दै नेपालमा ७७ वर्षअघि स्थापित कम्युनिस्ट पार्टीले राणा शासनविरोधी आन्दोलन, पञ्चायती व्यवस्थाविरुद्धको संघर्ष, जनआन्दोलन, गणतन्त्र स्थापना र संविधान निर्माणमा ऐतिहासिक भूमिका निर्वाह गरेको बताइएको थियो।
वक्ताहरूले सोभियत संघको विघटनपछि विश्व कम्युनिस्ट आन्दोलन रक्षात्मक अवस्थामा पुगे पनि नेपालमा जनताको बहुदलीय जनवादको मार्गदर्शनमा आन्दोलनले उल्लेखनीय उपलब्धि हासिल गरेको उल्लेख गरे। तर पछिल्ला राजनीतिक घटनाक्रम र निर्वाचन परिणामले आन्दोलनलाई आत्मसमीक्षा गर्दै नयाँ ढंगले अघि बढ्नुपर्ने आवश्यकता सिर्जना गरेको धारणा पनि व्यक्त गरिएको थियो।
कार्यक्रममा २१औँ शताब्दीमा विश्व राजनीति, अर्थतन्त्र, सामाजिक सम्बन्ध र प्रविधिमा तीव्र परिवर्तन भइरहेको उल्लेख गर्दै विश्वव्यापीकरण, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, डिजिटल अर्थतन्त्र तथा बहुराष्ट्रिय कम्पनीहरूको प्रभावले श्रम सम्बन्ध र उत्पादन प्रणालीमा नयाँ चुनौती थपिएको विश्लेषण गरिएको थियो। यसका कारण आर्थिक असमानता बढ्दै गएको, सम्पत्ति सीमित वर्गमा केन्द्रित भएको, बेरोजगारी र श्रमिक असुरक्षा गम्भीर बन्दै गएको तथा जलवायु परिवर्तन, युद्ध र सांस्कृतिक हस्तक्षेप विश्वव्यापी चुनौतीका रूपमा देखापरेको निष्कर्ष प्रस्तुत गरिएको थियो।


यस्ता चुनौतीबीच श्रमको सम्मान, सामाजिक न्याय, समानता, उत्पादनका साधनमाथि जनताको अधिकार तथा शोषणविरोधी संघर्षजस्ता कम्युनिस्ट आन्दोलनका मूलभूत सिद्धान्त अझै पनि प्रासंगिक रहेको वक्ताहरूको भनाइ थियो।
कार्यक्रममा नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलनले सामना गरिरहेका प्रमुख चुनौतीबारे पनि चर्चा गरिएको थियो। सत्ता केन्द्रित राजनीति, अवसरवाद र व्यक्तिवादका कारण वैचारिक विचलन बढेको, उपभोक्तावाद र सामाजिक सञ्जालको प्रभावले वर्गीय चेतना कमजोर बन्दै गएको, जनतासँगको सम्बन्ध कमजोर हुँदा आन्दोलन निर्वाचनमुखी बन्दै गएको तथा अन्तर्राष्ट्रिय शक्ति सन्तुलन र आर्थिक निर्भरताले राष्ट्रिय स्वाधीनतामाथि दबाब सिर्जना गरेको विश्लेषण गरिएको थियो।
आन्दोलनलाई पुनर्जीवित गर्न मार्क्सवादलाई बदलिँदो समाजको वैज्ञानिक विश्लेषण गर्ने पद्धतिका रूपमा विकास गर्नुपर्ने, कृषि, उद्योग, शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी, भ्रष्टाचार नियन्त्रण र राष्ट्रिय स्वाधीनताका विषयलाई प्राथमिकतामा राख्नुपर्ने तथा मजदुर, किसान, युवा, महिला, दलित, आदिवासी र उत्पीडित समुदायसँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध सुदृढ गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको थियो। साथै संगठनभित्र लोकतान्त्रिक अभ्यास, आलोचना–आत्मालोचना, पारदर्शिता, सामूहिक नेतृत्व तथा डिजिटल प्रविधिमार्फत राजनीतिक शिक्षा र संगठन विस्तारलाई आधुनिक बनाउनुपर्ने सुझाव पनि प्रस्तुत गरिएको थियो।
कार्यक्रममा नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलनमा साझा मुद्दाका आधारमा एकता निर्माण गर्नुपर्ने आवश्यकता औँल्याउँदै राष्ट्रियता, लोकतन्त्र, जनजीविका, सामाजिक न्याय र शोषणमुक्त समाज निर्माणलाई साझा एजेन्डा बनाउनुपर्ने धारणा राखिएको थियो। साथै जनताको बहुदलीय जनवादलाई वर्तमान मार्गदर्शक सिद्धान्तका रूपमा व्याख्या गर्दै बहुदलीय प्रतिस्पर्धा, लोकतान्त्रिक अभ्यास, शान्तिपूर्ण संघर्ष, सामाजिक न्याय र समाजवादतर्फको संक्रमणलाई आन्दोलनको मूल दिशा बनाइनुपर्नेमा जोड दिइएको थियो।


कार्यक्रमको अन्त्यमा वक्ताहरूले पुष्पलाल श्रेष्ठले देखाउनुभएको मार्ग आज पनि नेपाली कम्युनिस्ट आन्दोलनका लागि प्रेरणाको स्रोत रहेको उल्लेख गर्दै इतिहासबाट शिक्षा लिँदै वैचारिक स्पष्टता, जनतासँगको सुदृढ सम्बन्ध, लोकतान्त्रिक संगठन संस्कृति, राष्ट्रिय स्वाधीनताको रक्षा र जनजीविकाका मुद्दालाई केन्द्रमा राखेर आन्दोलनलाई पुनर्गठन गर्न सके मात्र पुष्पलालप्रति साँचो श्रद्धाञ्जली हुने बताएका थिए। साथै समानता, सामाजिक न्याय, लोकतन्त्र, राष्ट्रिय स्वाधीनता र समाजवादको लक्ष्य प्राप्तिका लागि सम्पूर्ण प्रगतिशील शक्तिबीच व्यापक एकता निर्माण गर्न पनि आह्वान गरिएको थियो।

पुष्पलालको स्मृति दिवसमा कम्युनिस्ट आन्दोलनको समीक्षा: एकता, वैचारिक स्पष्टता र जनमुखी राजनीतिमा जोड

सम्पादकीय : डेंगी नियन्त्रणमा सचेत बनौं

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *