काठमाडौं, १३ असोज ।

आज विश्व मुटु दिवस विश्वभर विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाईंदैछ । सन २००० देखि सेप्टेम्बरको अन्तिम आईतवारलाई विश्व मुटु फेडेरेशन र विश्व स्वास्थ्य संगठनले विश्व मुटु दिवसका रुपमा मनाउन थाले पनि गतवर्षदेखि सेप्टेम्बर २९ लाई विश्व मुटु दिवसका रुपमा मनाउन लागिएको हो । नेपालमा पनि मुटुरोगका बिरामी अत्याधिक बढदै गएका कारण बिभिन्न चेतनामुलक कार्यक्रम गरी मुटुदिवस मनाइने गरीन्छ ।

नेपाल ह्दयरोग निवारण प्रतिष्ठानले नेपालको कुल जनसंख्याको २५ प्रतिशत अर्थात् करिब ७५ लाख जनता मुटु रोगी भएको अनुमान गरिएको छ । नेपालमा करिब ३० प्रतिशत वयस्क जनतालाई उच्च रक्तचाप छ ।

२० प्रतिशतलाई कोलेस्टेरोल छ । १० प्रतिशतलाई मधुमेह छ । धुमपान तथा मध्यपान सेवन नगर्ने, चिल्लो, पिरो बोसो, भुटेका, तारेका खानेकुरा नखाने, सकभर मासु कम खाने, सागपात खाने र दैनिक शारिरीक व्यायम गर्ने हो भने मुटु रोगबाट बच्ने सकिने चिकित्सकको भनाइ छ ।

मुटु स्वस्थ राख्न र कोरोना संक्रमण हुन नदिन खानपान र जीवनशैली सुधार्नुपर्ने चिकित्सकहरूको सुझाव छ। वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. प्रकाशराज रेग्मीका अनुसार ९० प्रतिशत नेपालीले मुटुमैत्री खाना खाँदैनन्। यसले गर्दा पनि मुटुजन्य समस्या बढिरहेको छ।

नेपाल हृदयरोग निवारण प्रतिष्ठानका अनुसार नेपालको कुल जनसंख्याको २५ प्रतिशत अर्थात् करिब ७५ लाख जनता मुटु रोगी भएको अनुमान गरिएको छ। नेपालमा करिब ३० प्रतिशत वयस्क जनतालाई उच्च रक्तचाप छ। २० प्रतिशतलाई कोलेस्टेरोल छ। १० प्रतिशतलाई मधुमेह छ।

मनमोहन कार्डियोथोरासिक भास्कुलर एन्ड ट्रान्सप्लान्ट सेन्टरका कार्यकारी निर्देशक प्राडा उत्तमकृष्ण श्रेष्ठ मुटु जोगाउँदा कोरोना संक्रमणबाट जुध्न सहज हुने बताउँछन्। इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका निर्देशक डा। वासुदेव पाण्डे मुटुका बिरामीलाई कोरोना संक्रमणको जोखिम हुने भएकाले मुटु जोगाउनुपर्नेमा जोड दिन्छन्। कोरोना संक्रमणबाट मृत्यु हुनेमध्ये झन्डै ६० प्रतिशतमा मुटुजन्य समस्या पाइएको डा। पाण्डेले बताए।

मुटुका बिरामी बढ्नुको मुख्य कारण नै अस्वस्थ जीवनशैली र खानपान हो। प्रतिष्ठानमा महासचिवसमेत रहेका मुटुरोग विशेषज्ञ डा. रेग्मी भन्छन्, ‘९० प्रतिशत नेपालीले मुटुमैत्री खाना खाँदैनन्। करिब ५० प्रतिशत सहरिया नेपालीले आवश्यक व्यायाम गर्दैनन्। ४० प्रतिशतले चुरोट, सुर्ती सेवन गर्छन्। धेरै नेपालीलाई मानसिक तनाव छ। यसले पनि मुटुरोगीको संख्या बढाइरहेको छ।’

अन्नपूर्ण पोष्टबाट साभार